Een week in Shenzhen en Guangzhou
De afgelopen jaren zag ik China steeds vaker voorbijkomen. Af en toe een video van een skyline die nét iets te futuristisch oogt, een robot die koffie zet, een taxi zonder chauffeur. Moeilijk in te schatten wat echt was en wat vooral goed in beeld gebracht werd. Maar het kwam wel vaak genoeg langs om nieuwsgierig te worden.
Op een gegeven moment blijft er maar één optie over: zelf gaan kijken.
Geen Beijing, geen Shanghai. Maar Shenzhen en Guangzhou. Steden die zelden bovenaan een bucketlist staan, maar die wel een disproportioneel grote invloed hebben op hoe onze wereld werkt. Hier worden producten niet alleen bedacht, maar ook gebouwd, getest, aangepast en opnieuw gebouwd — in een tempo dat lastig te bevatten is vanuit Europees perspectief.
Vrijwel elk elektronisch apparaat dat je aanraakt - je telefoon, laptop, oordopjes, smartwatch, router, zelfs je elektrische tandenborstel - heeft componenten die door Shenzhen zijn gegaan. Het is een stad waar experimenteren met nieuwe technologie bij het straatbeeld hoort.
Van Hong Kong naar ‘het echte China’
We reizen binnen via Hong Kong, dit is nog niet het echte China. We pakken de Airport Express en stappen in Kowloon over op de high-speed rail richting mainland China wat een kwartiertje verderop ligt. Sinds vorig jaar kun je vanuit de meeste EU landen zonder visum naar China reizen voor maximaal 30 dagen.
Waar je wel rekening mee moet houden: vanaf mainland China heb je te maken met de Great Firewall waardoor Google diensten en populaire social media niet werken. In de praktijk gebruikt iedereen daarvoor een eSim en ook voor ons werkte dat feilloos.
Woensdagavond, rond zeven uur stappen we uit de metro in Shenzhen. Het is al donker, maar nog aangenaam warm. We lopen het Lianhuashan Park in en kijken voor het eerst echt uit over de stad. Opvallend is hoe stil het is terwijl we midden in een miljoenenstad staan.
Maar het meest indrukwekkende is de skyline. Over alle torens dansen harmonieus duizenden lichtjes. Deze stad staat aan en wil dat graag laten zien.
Huaqiangbei
Onze eerste dag speelt zich volledig af op loopafstand van het hotel. Midden in Huaqiangbei, het walhalla voor tech nerds zoals wij.
We starten met Dora, onze local guide, in een Luckin Coffee. Niet vanwege de koffie zelf, maar omdat dit de plek is waar in een paar minuten duidelijk wordt hoe dingen hier werken. Alles draait om WeChat Pay en Alipay. Cash hebben we niet gezien, alles gaat met QR-codes.
_252qPb.webp)
Direct naast het hotel ligt Huaqiang Electronic World en iets verderop SEG Plaza.
Het woord ‘walhalla’ doet het bijna tekort. Dit zijn geen winkelcentrum, maar ecosystemen. Geen zorgvuldig gecureerde vitrines, maar een overweldigende hoeveelheid aanbod. Componenten, modules en producten. Soms echt, soms "high-copy". Niemand die zich daar hier druk over maakt.
Dit is een unieke plek waar je zelfs je eigen smartphone kan bouwen als je dat wil. Elk onderdeel is ergens te krijgen. Schermen, batterijen, camera’s, behuizingen — alles ligt hier los, vaak in tientallen varianten en kwaliteiten. Dit is de plek waar je binnen no-time een prototype kan bouwen dankzij een supply chain en expertise die zich op een paar vierkante kilometer bevinden.
Feiyang
We wandelen door naar de Feiyang repair market om te zien hoe de reparatiemarkt werkt hier.
Dit gebouw heeft een zekere reputatie — onder andere door verhalen over gestolen iPhones die hier circuleren. Maar wat je ziet als je er doorheen loopt, is iets anders: een extreem verfijnde vorm van specialisatie.
Er zit wel degelijk structuur in de chaos. Elke shop zijn eigen niche. Schermen. Batterijen. Moederborden. Microsoldering. Hier worden nog op component niveau printplaten gerepareerd. Niet in achteraf kamertjes: je ziet het gewoon gebeuren als je er langs loopt.
Feiyang is vooral B2B maar tijdens de rest van onze trip zagen we ook vergelijkbare shops voor consumten in de rest van de stad in malls. Ketens zoals Aihuishou en Zhuanzhuan faciliteren reparatie, trade-ins en tweedehandsstromen. Services zoals Wanshifu maken onderhoud en reparatie on-demand.
SimCity
In het Shenzhen Museum of Contemporary Art and Urban Planning wordt duidelijk dat deze stad geen toeval is, het is alsof iemand simcity aan het spelen is en met een leeg vlak begon.
En eigenlijk is dat ook een beetje zo: Shenzhen is ontworpen. Niet organisch gegroeid, maar planmatig opgebouwd sinds de jaren ’70. In 1979 wees Deng Xiaoping deze regio aan als een van de eerste Special Economic Zones (SEZs): gebieden waar andere economische regels golden dan in de rest van China. Meer ruimte voor ondernemerschap, buitenlandse investeringen en experiment. Een duidelijke breuk met het meer gesloten en centraal gestuurde beleid onder Mao. Wat hier begon als experiment, is uiteindelijk uitgegroeid tot de basis van hoe China zich economisch heeft ontwikkeld.
Wat je buiten ervaart — de logica, de clustering van functies, de efficiëntie — blijkt hier letterlijk uitgetekend. Innovatiehubs, woongebieden, infrastructuur: alles heeft een plek binnen een groter systeem.
Kickstarter
In Nanshan bezoeken we Inno100 een innovation hub die partnered met Kickstarter, het bekende crowdfunding platform en sinds vorig jaar open is.
Hier worden 100 vooruitstrevende producten gepresenteerd die als startup in Shenzhen zijn ontstaan. Van een powered loop exoskeleton tot schaakrobots en geavanceerde 3D printers. Bekende merken zoals Insta360 en Eufy. Alles is er ook te koop en uit te proberen.
Robots, drones en Ai
Nog steeds in Nanshan stappen we in een zelfrijdende taxi. Deze is nog niet door heel Shenzhen te gebruiken maar enkel in dit deel van de stad - het is nog experimenteel dus. Wat wel opvalt is hoe soepel de taxi zich door het drukke verkeer beweegt en zich assertief gedraagt. Hij toetert zelfs naar een andere taxi als die gevaarlijk dichtbij komt. Het voelt allemaal na een paar minuten eigenlijk verrassend normaal.
Vanzelfsprekend was deze taxi een EV, net zoals verreweg de meeste auto's die we op de weg zien. Die zijn makkelijk te herkennen: EV’s en hybrides hebben groene kentekens. Blauwe kentekens zijn voor brandstof auto's maar verreweg in de minderheid.
Robots zien we eigenlijk overal. Barista robots die koffie zetten, in winkelcentra mensen helpen of de vloer boenen en elk hotel heeft wel een robot voor de roomservice. Het is overigens dan de normaalste zaak van de wereld om vanuit je hotel in een van de 1000 eettentjes iets te laten bezorgen in je hotel, wat door de receptie in een robot wordt gezet die het naar je kamer brengt.
We hadden geluk: diezelfde avond was er in Talent Park ook een drone show die we uiteraard meepikten.
Energy as a Service
Op elke straathoek in de stad staan stations waar je een powerbank kan halen. Scan de QR code en je levert hem ergens anders weer in. Je betaalt voor de tijd dat je hem gebruikt. Heel handig.
Chaihuo Maker Space
Waar Huaqiangbei draait om distributie en beschikbaarheid, draait Chaihuo Maker Space om creatie. Dit is een gebied in Nanshan wat ook wel Cloud City wordt genoemd.
Het is een van de oudste makerspaces van Shenzhen, voortgekomen uit de open hardware beweging. Hier komen engineers, makers en startups samen om fysieke producten te bouwen en we zien veel kleinere bedrijven die iets met industrieel ontwerpen doen.
Na enig zoeken vinden we — enigszins per ongeluk — het fablab waar we naar op zoek waren. Zonder uitnodiging. Tot lichte verbazing van de mensen daar want het is niet makkelijk te vinden. Maar net als overal zijn de mensen erg vriendelijk en we krijgen een rondleiding.
_Zp3FGo.webp)
Wat hier ontstaat, kan vaak letterlijk een paar straten verder geproduceerd worden. De afstand tussen idee en realisatie is fysiek klein. Of zoals een van de makers daar zegt: “onderdelen en componenten zijn als water in Shenzhen”.
Het doet mij erg denken aan de werkplaats die we hebben aan de faculteit Industrieel Ontwerpen aan de TUDelft waar ik dagen geploeterd heb om een prototype te maken. Alleen zit hier de hele supply chain in 1 stad.
Guangzhou
Een paar dagen later reizen we met de trein (alle treinen zijn hogesnelheids treinen hier) in ongeveer een uur naar Guangzhou, met snelheden rond de 300 km/u.
De stad voelt anders dan Shenzhen. Minder startup, meer volwassen. Druk maar ook relaxed.
’s Avonds lopen we langs de Pearl River. Lichtshows, muziek, mensen die dansen in het park. Kinderen die buiten spelen, ondanks het late tijdstip. Het heeft iets weg van Zuid-Europa — een sfeer die je niet direct met China associeert.
China heeft het hoogste aantal bewakingscamera's per inwoner ter wereld en dat merken we ondertussen wel. Werkelijk overal waar we lopen zien we camera's, vaak met gezichtsherkenning. Dat is het bekende beeld van China: controle, surveillance, ‘big brother’. Ook blauw op straat is alom aanwezig op de achtergrond.
Ik heb me nergens onveilig gevoeld. Integendeel: het voelt als een van de veiligste plekken waar ik ben geweest. Het is een dubbel gevoel.
Elektrische auto's
De energietransitie is hier niet iets van de toekomst, maar van het heden. Merken als BYD, Xpeng, Nio en Xiaomi zijn overal zichtbaar, maar ook tal van EV merken waar wij nooit van gehoord hebben. Tesla is er ook — maar is duidelijk niet de populairste keuze gezien het aantal mensen in de showrooms.
In Guangzhou lopen we per toeval een evenement van Deepal tegen het lijf, waar we uitgenodigd worden om een testrit te maken in de S09. Hun nieuwste flagship hybrid die enkel in China te koop is. Het voelt allemaal erg degelijk, hypermodern en met lokale prijzen waar Europese automerken zich van achter de oren zullen krabben.
Science Fiction
Guangzhou is de thuisbasis van XPeng. Een enorm bedrijf dat eigenlijk piepjong is en wiens oprichter begonnen is in IT. Dat klinkt interessant en we zijn vooral benieuwd naar het AI Mobility Experience Center, maar dat blijken we zonder uitnodiging niet te mogen bekijken. Licht teleurgesteld druipen we af naar de showrooms die wel publiek toegankelijk zijn, waar we per toeval twee Europeanen tegen het lijf lopen die er werken.
Dankzij hen krijgen we alsnog toegang en een privé rondleiding. We zien onder andere de humanoid robot ‘Iron’. Het is zelfs het model waarvan het been openknipt was tijdens de demonstratie omdat men niet geloofde dat er geen mens in zat.
De iron humanoid schijnt eind van 2026 al op de Chinese markt beschikbaar te komen. We zien ook de “vliegende autos” van Xpeng.
Terug naar Nederland
Onze laatste dag was in Hong Kong waar meteen het enorme contrast met China duidelijk werd. Opeens waren we weer een grote stad beland waar je elkaar op straat amper kon verstaan vanwege de dieselbussen en vrachtwagens.
Terug in Nederland duurde het even om alle indrukken te verwerken. China voelt niet per se als de toekomst maar als een parallelle versie van ons heden waar andere keuzes gemaakt worden.
Wat deze reis vooral duidelijk maakt, is dat China niet alleen sneller bouwt — maar anders denkt, leergierig en optimistisch is en plannen voor de lange termijn maakt.
Over de auteur
- Albert Skibinski is een zelfstandig ontwikkelaar en co-founder van Jafix
- Ik schrijf over web development, lange fietstochten en lekker eten!
